Trang chủ arrow Bài viết arrow Y âm án - Bệnh án chữa chứng đậu khí huyết đều hư
Y âm án - Bệnh án chữa chứng đậu khí huyết đều hư
25/01/2018
Người ở trại tôi có đứa con gái lên hai tuổi, sinh ra béo trắng như mộ khối thịt, mùa Xuân năm Tân mão lên đậu, phát nóng mê man, mồ hôi như dội, mới được hai ngày đã thấy mọc mụn, một loạt khắp người trên dưới dày chi chít như trứng tằm, sắc đỏ như son, trông thấy đỏ đẹp rất thích, mình mẩy chân tay đều lạnh, khát nước uống không chán, tiểu tiện đi luôn, bụng chướng, đại tiện sột sệt, thường có tiếng ọe.

 Trong làng có một thầy lang chữa đậu có tiếng xem thấy vậy bỏ không chữa, người kia lại mời tôi chữa, kể hết đầu đuôi, tôi đốt đèn lại xem, và xét mạch thì phù sác vô lực, mạch tới tản mát lớt phớt như gió thổi trên lông ngan, tôi thấy chứng nghịch mạch hết, cũng không dám nói đến chữa, nhưng cha mẹ nó van xin khẩn thiết, tôi nói: "Đậu này quyết không sống được, ông bà nên mời một vài ông danh y khác để thử xem, nếu cùng bỏ cả, thì tôi sẽ liệu, nhà kia nghe lời, đi mời các thầy đến, thầy nào cũng bảo là chết, không thể chữa được, nhà kia nói thực với tôi, tôi nói: "Tôi làm thế là để cho ông bà biết rõ là tất chết, ông bà cũng không tiếc của, mà tôi cũng không tiếc công lao vất vả, mong hết sức người mà thôi, để cho tình nghĩa thịt xương, sau khỏi hối hận mãi mãi, nhà kia gật đầu lậy mà nói: "Chúng tôi tình nguyện như thế, chết cũng cam lòng!".

 Nguyên do tôi thấy đứa trẻ này khát, uống nước nhiều có sức chịu đựng được nước thì tức thuốc cũng nhân đó mà tuấn bổ được, vả từ trước đến nay những chứng đậu nguy hiểm, tôi thường chữa mười chứng may cũng được một vài chứng, cho nên lấy lòng cha mẹ nó làm lòng mình, thà chữa mà nó không sống; còn hơn là bó tay mà để nó chết, lại nghĩ rằng:  Vị hư thì Tỳ yếu, Tỳ đã yếu thì Thận cũng hư, đứa bé này Tỳ Thận đều hư, đậu mọc ra một loạt, tức là trung khí không tự giữ gìn được, mặc cho độc tà hoành hành. Sắc đỏ còn tản mạn là huyết đã hư, sắc không tươi, thì khí cũng hư mà chân mụn không gọn. Mồ hôi trút ra là vì khí ở  phần biểu không vững, âm không có dương hộ vệ, mà tân dịch hao kiệt. Tiểu tiện đi ra luôn là trung khí hư, không làm được nhiệm vụ trị tiết, dương khí không lên được, mà âm khí cũng thoát xuống, phát ra tiếng ọe, ví như dây đàn đứt thì bật ra tiếng rè, là triệu chứng âm dương ly cách nhau, mình mát chân tay lạnh là dương mất; khát nhiều là tân dịch kiệt; bụng trướng là trọc khí đầy, đại tiện sột sệt là thổ bại, cho nên "Đáng phải phạm thì cứ phải làm", đậu tuy mới 3 ngày cũng không ngại gì, tôi liền dùng 1 lạng Sâm, 4 đồng cân Truật (tẩm sữa sao) 3 đồng cân Chích thảo, 3 vị này làm quân để giữ vững Tỳ Vị, 8 phân Đại phụ, 1 đồng Nhục quế làm tá, để làm ấm kinh mạch và thấu ra phần biểu, dùng tễ to, sắc rồi cô lại như nước hồ loãng, cho uống liên tục một đêm. Sáng sớm ngày mai thấy mụn đậu phổng dần và nhón đầu lên, tôi nghĩ rằng huyết không thu lại ở dưới mụn thì lấy gì làm thành mủ được, lại dùng 1 lạng Nhân sâm, 4 đồng cân Hoàng kỳ, 5 đồng cân Sơn dược, 5 phân Nhục quế, 2 đồng cân Bạch thược (sao rượu), uống hết một tễ thì vừng đậu thu gọn, địa giới rõ ràng, không tản mạn như trước nữa. Trong đó còn hiện ra nhiều chứng nghịch, chứng chết như lắc đầu, giật chân, đầu mặt hơi sưng, hơi miệng rất thối, quanh miệng lở loét, nghiến răng trém lưỡi, nhai tóp tép, phát suyễn, nấc, không thiếu chứng nào. Tôi chỉ luôn luôn chú trọng điều bổ nguyên khí, giữ vững căn bản. Sớm chiều bằng cứ vào đậu mà chữa thuốc, không kể đến các chứng lặt vặt khác, vì độc có thể cùng phát ra một lúc, thì cũng có thể chạy vào trong cùng một lúc. Nhân khi thế độc ở ngoài, cần phải bổ trung khí, cho nguyên khí đầy đủ để phòng cái vạ chạy vào trong, và khí huyết có tính ấm áp, mềm nhuận thì tự nhiên nung mủ, lúc đó thêm bớt dùng những vj như 1 lạng Nhân sâm, 5 đồng cân Hoài sơn, 5 đồng cân Hoàng kỳ, 8 đồng cân Thục địa (chích khô), 2 đồng cân cao Lộc nhung (pha vào thuốc sau), 1 đồng cân Nhục quế, được 8, 9 ngày, tuy khắp mình có đến nửa đậu thủy bào, những mụn đậu nung mủ, tuy không đặc lắm, cũng đều đổi sắc trắng xanh; bỗng thấy mặt sưng tiêu đi, mắt mở ra được.

 Tôi nghĩ đậu này tuy đủ mọi chứng xấu, duy đứa bé mà đậu dầy ví như cái thuyền nhỏ mà lại chở nặng...khó giữ khỏi chìm, còn may là đứa bé khát cho nên thuốc uống được nhiều, sức ấm áp nhu nhuận của thuốc vận chuyển không ngừng, làm cho độc tụ ở ngoài, thành hình mập, sắc tươi, mủ đặc, nhưng đem khí huyết có hạn mà chống với chứng bệnh không ngần thì dù phá được thành thu được đất, tới đâu được đó, nhưng kho tàng rỗng tuếch, lương thực không còn tiếp tế được, một khi hết lương, thì quân vỡ phía trước, địch tràn vào sau, khó giữ được khỏi tan vỡ, tưởng đã tuấn bổ như thế mà hãy còn áp ngược, thì trung khí còn thiếu, nên tôi kíp dùng 1 lạng Hoàng kỳ, 5 đồng cân Nhân sâm, 3 đồng cân Bạch truật, 1 đồng cân Nhục quế, 1 đồng cân Lộc nhung lại thêm Xuyên khung ngăn giữ lại để độc khỏi vỡ vào trong, đến ngày thứ 15 mới áp từ trên xuống, nhưng rất là mau, chưa nửa ngày mà áp đến ngực rồi ngừng lại, tinh thần ngày càng mê mẩn, hơi thở ngắn ít, ngoài thấy mình nóng như lửa, miệng ngậm vú thấy giá như băng, lúc này tôi chỉ dùng thang Độc sâm gia ít Truật phụ và cháo nhừ cho thay đổi đổ cho giữ gìn được đến ngày thứ 27 mới chết.

 Chữa bệnh này tôi quên ăn mất ngủ, dốc hết tinh thần, theo chứng xoay thuốc, không câu chấp ngoài cách chữa đậu tầm thường vận dụng phương pháp linh hoạt trước sau chỉ trọng ở khí huyết, để cho chọn cái công, không dám nệ vào những điều ngăn cấm của người xưa, cương quyết một lòng, không dám nghĩ đến những việc xẩy ra lành dữ thế nào cả. Hơn hai tuần, chỉ biết chúi đầu để cố giữ gìn cho được. Những người biết, không ai không cho là 7 ngày hay 9 ngày là chết, vì khí huyết không tiếp tục, chỉ đến ngày đấy là cùng, mà tôi còn bồi dưỡng được đến thế. Đầu đuôi án này xin kể ra đây để rõ là khéo hay vụng.

Các bài mới:

Các bài đã đăng:

 
< Trước   Tiếp >