Trang chủ arrow Châm cứu án ma arrow 46. Năm loại bệnh tý (Ngũ biến)
46. Năm loại bệnh tý (Ngũ biến)
11/10/2017
Nội dung: Nói lên sự hình thành của bệnh là do bên ngoài tác động vào, chủ yếu là do cơ thể suy yếu gây nên.

Hoàng đế: Giai đoạn đầu của các bệnh thường là do phong, vũ, hàn, thử, từ lỗ chân lông của da vào thấu lý, hoặc lại bị đẩy ra, hoặc lại lưu vào đó, hoặc lại thành phong thũng ra mồ hôi, hoặc thành tiêu khát, hoặc nóng rét qua lại, hoặc thành tý, hoặc tích tụ. Tà khí do khí hậu khác thường làm thành vào thân thể, tràn trong người hình thành nhiều loại bệnh. Tại sao vậy? tại sao cùng mắc bệnh, mà có sinh bệnh này, có sinh bệnh khác, có phải phong tà tác động vào người có khác nhau?

Thiếu Du: Phong trong tự nhiên công bình chính trực không thiên tư ai cả, và thổi khắp chỗ. Ai bị nó tác động có thể bị bệnh, nếu kịp thời phòng tránh nó thì nó không thể làm tổn thương người, mà là do người phạm vào nó.

Hoàng đế: Cùng 1 lúc bị phong, cùng bị bệnh, nhưng bệnh lại khác nhau, tại sao?

Thiếu Du: Giống như người thợ mộc dùng rìu sắc để chặt gỗ, cây gỗ có hai mặt âm dương, có rắn chắc và mềm yếu khác nhau. Với mặt rắn, rìu khó chặt vào được gỗ, với mặt mềm rìu chặt vào thì bị bửa ra, nếu vừa bổ mặt dương, vừa bổ mặt âm, không những không bổ được, có khi lại mẻ rìu. Trong một cây gỗ phần rắn chắc thì cứng khó bổ, phần mềm yếu thì dễ bổ nó. Các cây gỗ khác nhau thì chất lại càng khác nhau nữa. Vỏ ngoài mỏng, dày, nhựa cây nhiều ít cũng khác nhau. Có loại cây ra hoa lộc sớm, nếu gặp sương mùa Xuân hoặc gió ác liệt, thì hoa rơi lộc héo; nếu bị nắng hoặc hạn lâu, thì loại cây có vỏ mỏng, thân mềm, nhựa cây ít thì lá sẽ héo; nếu ở phần âm lâu (không có ánh mặt trời) hoặc bị mưa dầm không ngớt, thì loại cây gỗ có vỏ mỏng, nhựa cây nhiều sẽ bị thối vỏ và nhựa cây chảy dầm dề; nếu bị gió cấp, thì loại cây cứng dễ gãy sẽ bị bật rễ, rụng lá. 5 loại tình huống khác nhau gây nên những biến đổi khác nhau. Ở con người cũng vậy.

Hoàng đế: Người ứng với cây như thế nào?

Thiếu Du: Ở cây, bộ phận dễ bị tổn thương nhất là cành cây. Nếu cành cứng và chắc thì khó bị tổn thương. Người hay bị bệnh vì xương khớp, da, thấu lý không chắc, không khỏe. Vì những nơi đó  là nơi bệnh tà vào và lưu lại trong người và hay bị bệnh nhất.

Hoàng đế: Từ hiện tượng nào để xét người dễ bị mồ hôi ra liên tục khi bị phong tà quyết nghịch?

Thiếu Du: Dễ bị bệnh do phong tà là người có cơ nhục không săn chắc, thấu lý sơ hở. Cơ nhục không săn chắc là: Các bắp cơ (ở vai, khuỷu, hông, gối) không nổi cuộn, chắc, và da không có nếp gấp. Nếp da của họ khô, nên da không thể kín chắc, thấu lý sẽ sơ hở (và dễ bị chứng phong quyết). Đó là chỉ người không có nếp da rõ ràng.

Hoàng đế: Với người bị tiêu khát, làm thế nào để biết họ bị bệnh đó?

Thiếu Du: Những người có 5 tạng đều mềm yếu dễ bị tiêu khát. Người có 5 tạng mềm yếu tất phải có khí cương cường (mạnh), có khí cương cường thì dễ bị giận dữ, và như vậy ngũ tạng đã suy yếu càng dễ bị tổn thương.

Hoàng đế: Đặc điểm của ngũ tạng suy yếu và khí cương cường là gì?

Thiếu Du: Những người có da mỏng, mắt sâu, không chớp mắt, nhìn dựng lông mày, trừng trừng, nhìn thẳng vào người ta. Tâm của họ rất cương, cương thì hay giận, giận thì khí nghịch lên, khí nghịch lên thì huyết tích ở trong ngực, do khí huyết nghịch trệ, làm cho (nếp) da rộng thêm, có đầy thêm, huyết mạch không hành (tích lưu lại) chuyển thành (uất) nhiệt, nhiệt thì da cơ bị tiêu, nên bị tiêu đơn. Đấy là nói về người có tính (thô) bạo cương (cường) và cơ nhục yếu.

Hoàng đế: Từ hiện tượng nào để biết người hay bị hàn nhiệt?

Thiếu Du: Người xương nhỏ, cơ yếu hay bị bệnh hàn nhiệt.

Hoàng đế: Làm thế nào để biết xương to hay nhỏ, cơ săn chắc hay yếu mềm và sắc không giống nhau?

Thiếu Du: Xương gò má là gốc của xương. Xương gò má to thì xương to, nhỏ thì xương nhỏ. Da mỏng và cơ săn cuộn (ở vai, khuỷu, hông, gối) cánh tay sức yếu. Khí sắc ở cằm không đủ, không giống ở trán (thiên đình), mà giống như khí trọc âm (địa các) phủ lên vậy, đó là chứng của nó. Người cánh tay mỏng, mông mỏng là tủy không đầy, nên dễ mắc bệnh hàn nhiệt.

Hoàng đế: Từ hiện tượng nào để biết người hay bị bệnh tý?

Thiếu Du: Người nếp da thô, cơ không chắc săn thì dễ bị chứng tý.

Hoàng đế: Chứng tý có phát nhất định ở trên hay ở dưới không?

Thiếu Du: Cần xem trạng thái cụ thể ở trên và ở dưới để biết chỗ nào có bệnh.

Hoàng đế: Từ hiện tượng nào để biết người hay bị tích tụ ở trong ruột?

Thiếu Du: Người có da mỏng không nhuận, cơ không săn chắc mà mềm nhẽo. Như vậy thì trường vị ác (xấu), xấu thì tà khí lưu lại ở đó, tích tụ lại làm tổn thương vùng giữa Tỳ Vị, hàn ôn không có thứ tự nào (Linh khu dịch thích: Ăn uống nóng, lạnh không điều độ),  thì tà khí chỉ cần hơi vào là đã có thể tích lại và bệnh tích tụ trong trường vị đã hình thành.

Hoàng đế: Quan hệ giữa bệnh và thời tiết ra sao?

Thiếu Du:  Trước hết lập can chi của năm đó, rồi tìm quan hệ phối hợp của Ngũ vận lục khí và thời tiết. Khách khí lưu chuyển từng năm đặt trên chủ khí cố định, nếu sức của khách khí thắng chủ khí (trên thắng dưới) thì bệnh phát nhẹ và hòa hoãn, dễ có khởi sắc (tốt). Nếu sức của chủ khí thắng khách khí (dưới thắng trên) thì bệnh nặng dễ nguy cấp. Tuy không không phải là thời tiết bị (suy khắc mà) lõm xuống (suy khắc hãm hạ) song nếu năm đó có xung (lúc khí thông) thì tất có bệnh. Đó là do thể xác và năm vận có quan hệ ngũ hành tương khắc tạo nên (nhân tố gây) bệnh, đó cũng là  quy luật của 5 loại bệnh lý. (Cảnh Nhạc nói: Thủy hỏa tương xung, hỏa phải sợ thủy, kim mộc tương xung, mộc phải sợ kim, nếu hỏa thắng thì thủy sinh bệnh, mộc thắng thì kim sinh bệnh. Người mệnh kim bị bệnh năm Đinh, Nhâm, mệnh mộc bị bệnh năm Giáp, Kỷ, đó là bắt đầu của 5 biến đổi bệnh lý).

Tin liên quan

Các bài mới:

Các bài đã đăng:

 
< Trước   Tiếp >